Mediation is een krachtig middel om conflicten op te lossen, omdat het de deelnemers zelf de ruimte geeft om samen tot een oplossing te komen. Niet de rechter bepaalt de uitkomst, maar de personen in kwestie die het conflict ervaren. Dat maakt de oplossing vaak duurzamer en is een belangrijke schakel in het acceptatieproces, zodat er weer ruimte ontstaat voor een toekomstperspectief.
Maar hoe zit het met de rol van advocaten in dit proces?
Zijn zij waardevol, of werken ze juist een gedragen oplossing tegen?
Hoe advocaten kunnen bijdragen aan oplossingen tussen partijen bij mediation
Veel mensen denken dat mediation vooral bedoeld is om juridische strijd te vermijden en dat je daarom geen advocaat nodig hebt. Mediation wordt steeds vaker ingezet om conflicten op te lossen zonder rechtszaak. Logisch, want een gesprek tussen partijen levert vaak meer op dan een lange procedure. Toch komt vaak de vraag op:
- Wat zijn je rechten en plichten?
- Wat betekent een voorgestelde oplossing juridisch?
- Hoe leg je afspraken goed vast?
Hiervoor kan een advocaat of jurist een belangrijke rol spelen.
Advocaten helpen cliënten bijvoorbeeld om vooraf helder te krijgen wat belangrijk voor hen is en welke juridische kaders er spelen. Ze kunnen een realiteitscheck geven: wat zou er gebeuren als je naar de rechter zou gaan? Hoe groot is de kans dat je daar gelijk krijgt? Wat zijn de risico’s? Dat geeft houvast tijdens de gesprekken en helpt cliënten om praktische, haalbare keuzes te maken.
Bovendien kunnen advocaten meedenken over hoe afspraken juridisch waterdicht kunnen worden vastgelegd, zodat er achteraf geen discussies meer ontstaan. Zo wordt mediation niet alleen een oplossing voor het conflict van nu, maar ook een investering in rust en duidelijkheid voor de toekomst.
De keerzijde: wanneer advocaten het proces verstoren
Tegelijkertijd kan de betrokkenheid van advocaten het doel van mediation ondermijnen. Bijvoorbeeld als advocaten het gesprek overnemen en de indruk wekken dat zij zich in de rechtszaal bewegen. Hierdoor kan alsnog een juridisch gevecht ontstaan, maar dan aan de mediationtafel. Verder kunnen deelnemers zich wat minder vrij voelen om het woord te nemen wanneer advocaten erbij zijn.
Op deze wijze vergroot de aanwezigheid van advocaten de afstand tussen partijen, terwijl juist nabijheid nodig is om echt vrij te kunnen spreken om tot afspraken te komen.
Dat kan de ruimte beperken om tot de kern van het conflict te komen, doordat het juridisch perspectief te veel aandacht krijgt. Hiermee verdwijnen belangen en de gelaagdheid van emoties over-en-weer, wat meer naar de achtergrond.
De juiste timing en rolverdeling
De ervaring leert dat de inzet van advocaten waardevol is als deelnemers eerst voldoende de kans krijgen om met elkaar in gesprek te komen en samen te onderzoeken wat voor hen belangrijk is. Wanneer duidelijk is welke richting zij op willen en het tijd is om afspraken concreet te maken, kan de advocaat betrokken worden om juridische checks uit te voeren en te adviseren over de correcte vastlegging hiervan.
Eerst: ruimte voor het verhaal en de waarde van de arbeidsrelatie
Een conflict op de werkvloer gaat vaak over meer dan ‘het probleem op tafel’. Er spelen emoties, teleurstellingen en misverstanden die gehoord en begrepen willen worden. Mediation biedt de kans om deze zaken uit te spreken en inzicht te krijgen in wat ieder écht belangrijk vindt.
Samen met de mediator onderzoeken deelnemers wat er gebeurd is en wat zij nodig hebben om verder te kunnen. Pas als helder is wat er speelt, ontstaat er ruimte om naar oplossingen te kijken. De mediator helpt om het gesprek op gang te brengen en de angel uit het conflict te halen.
Wat als er toch geen oplossing komt om samen verder te gaan?
Soms blijkt dat een gezamenlijke toekomst niet langer haalbaar is. Dan wordt het belangrijk om te weten:
- Wat zijn mijn mogelijkheden en alternatieven?
- Wat zijn mijn risico’s als we er niet uitkomen?
- Wat zou een rechter doen?
Deze vragen helpen de deelnemers om realistisch te kijken naar de weg vooruit.
Soms onderhandelen deelnemers zelf aan de mediationtafel over de voorwaarden. Soms schuiven advocaten aan om samen een overeenkomst te bespreken om afstemming te vinden in tussen de wensen en mogelijkheden van beide deelnemers.
Zo behouden de betrokkenen de regie over hun situatie, terwijl zij de juridische ondersteuning krijgen om afspraken duidelijk en uitvoerbaar vast te leggen.
Mediation is de balans tussen relatie en juridische realiteit
Mediation biedt voldoende bewegingsvrijheid voor zowel het relationele én het juridische aspect. Dit geeft deelnemers de kans om conflicten af te sluiten met een oplossing die bij hen past, die juridisch klopt en die toekomstbestendig is.
Sta je open voor mediation en twijfel je of en wanneer je een advocaat wil betrekken?
Wij denken graag met je mee over hoe juridische ondersteuning kan bijdragen zonder het proces te verstoren.
